Matchfixing

Matchfixing, ofwel wedstrijdvervalsing, is een thema dat de afgelopen jaren ook in ons land nadrukkelijk op de agenda is gekomen. NOC*NSF vindt de integriteit van sport en een eerlijk competitieverloop van groot belang. Ook zien we het als onze taak topsporters en hun begeleiders in de sport te beschermen tegen fixers en de criminele organisaties waar ze voor werken. Het is daarbij van belang deze doelgroep ook te informeren dat gokken op wedstrijden uit de eigen competitie niet is toegestaan.

Het voorkomen en bestrijden van matchfixing kan de sport niet alleen. Nauwe afstemming met onder andere de overheid, opsporingsdiensten, kansspelautoriteit en kansspelorganisaties is noodzakelijk. In Nederland is hiervoor een Nationaal Platform ingericht waar NOC*NSF aan deelneemt. Matchfixing is een internationaal fenomeen wat niet ophoudt bij de landsgrenzen. NOC*NSF steunt de ontwikkeling om internationaal tot samenwerking en regelgeving te komen.

De sport kan zelf ook de nodige maatregelen nemen. NOC*NSF heeft een instrumentarium ontwikkeld ter bestrijding van matchfixing en betting. Dit instrumentarium is gebaseerd op adviezen van IOC en er is ook gebruik gemaakt van de ervaring en kennis die de KNVB al heeft opgebouwd. Het instrumentarium bevat de volgende elementen.

Help het is mis! Incident!

Iedereen die sport, moet dit kunnen doen in een veilige omgeving, op een gezonde manier en in competitie op een eerlijke wijze. Wanneer je te maken krijgt met matchfixing is dat een teken dat die competitie niet eerlijk meer is. Dit kan veel emoties en vragen oproepen, ook als je er niet direct mee te maken hebt, maar het ziet gebeuren. Blijf er niet mee rondlopen! Signaleer het en praat erover met iemand in wie je vertrouwen hebt. Direct signaleren en bespreekbaar maken kan herhaling of het verergeren van de situatie voorkomen.

Erover praten is vaak moeilijk. Het kan allerlei nadelige gevolgen hebben voor jou en voor anderen. Op die momenten kan het prettig zijn om vertrouwelijk met iemand van buitenaf te kunnen praten en advies te vragen. Ook daarom heeft NOC*NSF het Centrum Veilige Sport Nederland ingesteld. Het Centrum Veilige Sport Nederland heeft duidelijk afspraken gemaakt met politie over mogelijke doorverwijzing in geval van signalen over matchfixing.

Preventie en voorlichting

NOC*NSF heeft voorlichtingsmateriaal beschikbaar voor het geven van presentaties aan topsporters en talenten over matchfixing en betting. Deze voorlichting wordt gegeven op TeamNL Centra, maar ook aan groepen topsporters op verzoeken van sportbonden. Daarnaast wordt onderzocht in welke mate deze kennis kan worden geïntegreerd in bestaande opleidingen voor trainers en coaches. Als aanvulling op de voorlichtingsbijeenkomsten biedt NOC*NSF ook een e-learning aan die topsporters, talenten, scheidsrechters, coaches en clubeigenaren kunnen volgen.

Regelgeving

Blauwdruk tuchtregels
NOC*NSF heeft een blauwdruk tuchtregels ter bestrijding van matchfixing en betting ontwikkeld die is vastgesteld in de AV van 20 mei 2014. Topsportsponden in Nederland hebben deze in de eigen reglementen geïmplementeerd.In de voorlichting krijgen deze nieuwe regels uitgebreid aandacht, evenals de mogelijke verschillen met regels in het buitenland waar topsporters mee te maken kunnen krijgen.

Wet kansspelen op afstand
Vanaf 1 april 2021 treedt de Wet kansspelen op afstand (Wet Koa) in werking. Een half jaar na het van kracht worden van de Wet Koa, gaat de Nederlandse markt voor legale online kansspelen open. Een voorwaarde om via internet kansspelen aan te mogen bieden, is een vergunning van de Kansspelautoriteit. Partijen kunnen deze vanaf 1 april aanvragen.

Dit zal tot gevolg hebben dat diverse online gokbedrijven in Nederland de markt zullen betreden en dat het kansspelaanbod op Nederlandse competities en toernooien zal toenemen. NOC*NSF heeft in Tweede Kamer aandacht gevraagd voor voorlichting aan sporters en monitoring om matchfixing te voorkomen en te bestrijden. NOC*NSF is van mening dat dit zou moeten worden bekostigd door de branche van online gokbedrijven of door de rijksoverheid, gezien deze partijen respectievelijk veel omzet en kansspelbelasting draaien dankzij wedstrijden die worden georganiseerd door de sport, zonder dat hierbij een fair share naar de sport toe gaat.

Code betrouwbaar spel & sponsoring
Vanuit de sport (KNVB, ECV, CED en NOC*NSF) hebben we de Code betrouwbaar spel & sponsoring opgesteld. De code voorziet in een integere en heldere samenwerking tussen kansspelaanbieders en sportorganisaties. Er is daarbij een zorgvuldige afweging gemaakt tussen het belang van commerciële kansen voor de sport en de bescherming van het spel, de sporter en de fan.

We willen onrechtmatige invloed en eventuele belangenverstrengeling bij sponsoring door een kansspelaanbieder voorkomen. Daarbij blijven de commerciële kansen voor (nieuwe) kansspelaanbieders om een aantrekkelijk sportweddenschappenaanbod te kunnen aanbieden wel bestaan.

Monitoring

Vanaf juli 2016 is NOC*NSF als eerste NOC toegetreden tot het Integrity Betting Intelligence System (IBIS) van het IOC. Hiermee krijgen NOC*NSF en de bij haar aangesloten sportbonden toegang tot een netwerk van gegevens, zoals verdachte gokbewegingen en andere signalen die kunnen duiden op matchfixing en illegale weddenschappen van sporters op hun eigen competities. Tot op heden heeft NOC*NSF geen signalen uit dit systeem verkregen.

Signalen vanuit het systeem komen binnen bij een Single Point of Contact binnen NOC*NSF. Die zal eventuele signalen bespreken met een contactpersoon bij het Openbaar Ministerie. Op basis van dit gesprek zal worden bekeken of het signaal ook direct gedeeld kan worden met sportbonden. Afhankelijk van het signaal kan er een onderzoek worden gestart door het Openbaar Ministerie en of de sportbond. Sportbonden kunnen hierbij ook gebruik maken van de onderzoekscommissie die hiervoor is opgericht bij het Instituut voor Sportrechtspraak.

Vanuit Nederland kunnen ook signalen worden gedeeld in het systeem. Dit kunnen de signalen zijn die binnen komen via het Vertrouwenspunt Sport. In overleg met de melder en ook Openbaar Ministerie zal worden besloten of een signaal kan worden gedeeld met partijen binnen in het netwerk van IOC met partijen voor wie de informatie van meerwaarde is.

Daarnaast start NOC*NSF in 2021 een pilot om enkele competities in Nederland te laten monitoren op oneigenlijke gokbewegingen die zouden kunnen duiden op matchfixing. De pilot wordt in nauwe samenwerking met de informatie coördinator matchfixing en het nationaal platform matchfixing vorm gegeven. In dit platform zijn ook opsporingsinstanties vertegenwoordigd.

Handhaving/sanctionering

In de gevallen dat een de melding over matchfixing of gokken op eigen wedstrijden strafbaar is aan tuchtregels van de sportbond is het aan de tuchtcommissies van de sportbonden of ISR om een sanctie op te leggen in de vorm van een berisping en/of boete en/of een schorsing en/of royement. Welke type sanctie en de hoogte ervan is aan de tuchtcommissie om te bepalen.

In de gevallen dat matchfixing gepaard gaat met plegen van een misdrijf (fraude, bedreiging etc.) kunnen daders ook strafrechtelijk worden vervolgd.