Vierstappenaanpak versterkt doorstroom van zorg naar sportclubs
12 januari 2026
Sporten en bewegen is gezond, voor iedereen. Maar voor mensen met een kwetsbare gezondheid is dit extra belangrijk. Toch is voor deze doelgroep sporten in de praktijk vaak lastiger omdat zij tegen drempels aanlopen. Aan de hand van het pilotprogramma Sport en Zorg hebben NOC*NSF en partners zich de afgelopen jaren ingezet voor deze doelgroep. Het programma laat zien dat een betere verbinding tussen sport en zorg bijdraagt: sportclubs, toeleiders en zorgverleners weten elkaar beter te vinden en meer mensen met een kwetsbare gezondheid zetten succesvol de stap naar sport.
Binnen de pilot werd er gewerkt aan zowel een betere verbinding tussen sport- en zorgorganisaties en een betere vindbaarheid van het sport- en beweegaanbod. Daarnaast werden de 70 deelnemende sportclubs voorzien van de juiste tools om mensen met een kwetsbare gezondheid met plezier sportief te laten bewegen. Een belangrijk onderdeel van het programma was het gebruik van een vierstappenaanpak, waarin de toeleider, of zoals deze in sommige gemeenten wordt genoemd: een beweegmakelaar, een belangrijke rol speelt.
Het verbinden van sport en zorg in vier stappen:
- De zorgverlener bespreekt sporten en bewegen met de cliënt en stimuleert diegene om een eerste stap te zetten.
- Een toeleider helpt de cliënt bij het vinden van, en starten met, een passende sport- of beweegactiviteit.
- De cliënt maakt kennis met sportief bewegen bij een laagdrempelige instapsport die bij diegene past.
- De cliënt wordt een structurele sporter, in een tak van sport die bij diegene past.
Netwerk opbouwen
Gedurende het programma zijn de ervaringen van sportclubs en sporters gemeten door onderzoeksbureau Verian. Daaruit blijkt dat deze vierstappenaanpak goed werkt. Zo weten de deelnemende clubs en mensen met een kwetsbare gezondheid elkaar beter te vinden, zijn clubs in staat hen een betere ondersteuning te bieden en sporters geven aan zich welkom en op hun plek te voelen. Clubs hebben gedurende de vier jaar steeds meer voordeel ervaren in de samenwerking met zorgprofessionals, al blijft het opbouwen en onderhouden van zo’n netwerk tijd kosten. Meer dan clubs in eerste instantie hadden voorzien.
In de deelnemende regio’s is inmiddels een stevig netwerk ontstaan waarin sport en zorg elkaar versterken, met enthousiaste sporters en betrokken sportclubs. Tegelijkertijd blijkt dat deze aanpak niet eenvoudig één-op-één te kopiëren is naar andere regio’s, sporten of clubs. Lokale verschillen en de diversiteit van sport en sporters vragen om maatwerk. Om mensen met gezondheidsrisico’s structureel in beweging te krijgen, is daarom extra aandacht nodig. Hoewel we hebben gezien dat steeds meer mensen met een kwetsbare gezondheid hun weg vinden naar sport en bewegen, gaat dit niet vanzelf. Wij hopen dan ook dat organisaties de komende jaren blijven investeren om deze ontwikkeling verder te versterken.
Belangrijkste conclusies uit de Sport & Zorg pilot
- De aanwezigheid van een toeleider speelt een cruciale rol om de doelgroep via de samenwerking met zorgprofessionals, bij sportclubs, sportief in beweging te krijgen.
- Een sportclub is succesvol als zij bevlogenheid, lef en doorzettingsvermogen combineren met een stabiele basis en passend aanbod. Ongeacht de tak van sport of organisatievorm.
- Succes vraagt om lokale uitvoering: dichtbij de praktijk, met korte lijnen en betrokken partners. Landelijke kaders bieden richting en verbinding.
Partners
Het programma Sport en Zorg werd vormgegeven in samenwerking met de hulp van partners. De landelijke klankbordgroep, onder leiding van NOC*NSF, bestaat uit Judo Bond Nederland, Nederlandse Volleybalbond, NL Actief, Koninklijke Nederlandse Voetbalbond, Kind naar Gezonder Gewicht, Beroepsvereniging Leefstijlcoaches Nederland, SportMEE/MEE NL, Vereniging Sport en Gemeenten, Maastricht Sport en Kenniscentrum Sport & Bewegen. Het programma Sport en Zorg wordt deels gefinancierd door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Meer informatie over Sport en zorg? Kijk dan op deze pagina.
