NOC*NSF Sporterfgoed

Naam: Hoogenband, Pieter Cornelis Martijn (Pieter)
Geboren: 14 maart 1978 te Maastricht

Klik hier voor zijn verrichtingen in Athene en Beijing.

2000, Zomerspelen XXVII te Sydney, Australië
Sport: zwemmen
Onderdeel: 200 meter vrije slag
Prestatie: goud in 1:45,35; nieuw wereldrecord
Onderdeel: 4 x 200 meter vrije slag estafette
Prestatie: brons in 7:12,70;
Onderdeel: 100 meter vrije slag
Prestatie: goud in 48,30
Onderdeel: 50 meter vrije slag
Prstatie: brons, in 22,03
Onderdeel: 4 x 100 meter wisselslag estafette
Prestatie: vierde in 3:37,53

1996, Zomerspelen XXVI te Atlanta, Verenigde Staten
Sport: zwemmen
Onderdeel: 50 meter vrije slag
Prestatie: won de B-finale in 22,67; negende plaats
Onderdeel: 100 meter vrije slag
Prestatie: vierde in 49,13
Onderdeel: 200 meter vrije slag
Prestatie: vierde in 1:48,36
Onderdeel: 4 x 100 meter vrije slag estafette
Prestatie: vijfde in 3:19,02.
Onderdeel: 4 x 200 meter vrije slag estafette
Prestatie: zevende in 7:21,96.
Onderdeel: 4 x 100 meter wisselslag estafette
Prestatie: in vierde serie uitgeschakeld in 3:42,42; tiende tijd

De Australiërs wilden het misschien anders doen geloven, maar de ware ster van het Olympisch zwemtoernooi in Sydney 2000 heette niet Ian Thorpe, maar Pieter van den Hoogenband. 'Thorpedo' veroverde voor eigen publiek weliswaar drie gouden medailles, maar op minder aansprekende (estafette)nummers. VDH won de afstanden die er het meest toe doen: de 200 meter vrij en het koningsnummer, de 100 meter vrije slag.

Bekijk de finale van de 100 meter vrij in Sydney:



Bekijk de finale van de 200 meter vrij in Sydney:



En toch kon je hem nooit betrappen op malle fratsen. Hooguit op enige opmerkelijke uitspraken. De eerste was zijn snelle reactie op de "tegenvallende'' tijd van de finale (48,30). "Voor straf ga ik een biertje drinken en misschien wel drie.'' Een andere sloeg op de verschijning Gary Hall jr. Zo Amerikaans en overdreven als het maar zijn kan, diabeet, betrapt op hasjgebruik en woensdagavond getooid met een Dame Edna zonnebril. "Bij ons in het zuiden hebben we een feest, dat heet carnaval. Daar draag je ook zulke dingen.''

Van den Hoogenband wees de opgeblazen spierballenheld Hall z'n plaats, maar prees Popov, de afgetreden heerser van de 100 vrij. De man tegen wie hij ooit opkeek en die hij altijd in zijn waarde zal laten. De Rus was het niet gegund voor de derde keer op rij, na Barcelona en Atlanta, het hoogtepunt van het zwemtoernooi voor zich op te eisen. De Tsaar had er vrede mee. Hij feliciteerde de nieuwe koning van racebaan 4 van harte, poseerde samen met hem en was gelukkig dat zijn opvolger een gewone Brabantse jongen is. "Ik heb gestreden met een lach op m'n gezicht'', zei Popov.

De breedste lach behoorde uiteraard Van den Hoogenband toe, al keek hij na het aantikken een tikkeltje benauwd. Het had pijn gedaan. De "bloedvorm" was er, maar voortdurend zo verschrikkelijk hard zwemmen, eiste zijn tol. Bovendien voelde de aanstaande sportman van het jaar zich met de dag meer geleefd worden. In het Olympisch dorp trok hij op weg van of naar de Oranje-barakken bij voorkeur een petje ver over de oren om maar niet te worden herkend en aangesproken. In de eetzaal zocht hij een stil hoekje op.

Het gekkenhuis rond de Olympische kampioen uit Geldrop werd almaar groter. "Ik wilde me opsluiten in m'n frietkot om rust te krijgen. Het is ongelooflijk wat er allemaal gebeurt. Het is bijna genant te zien dat ik alweer met die grote kop van mij op de voorpagina's sta. Binnenin nog drie verhalen. Ik lees ze bewust niet. Er ligt een berg faxen op m'n kamer. Er staan zoveel berichten op m'n voicemail, dat ik geen tijd heb om ze af te luisteren. Ik bekijk enkel af en toe een sms'je. Het zijn zulke hectische dagen. Als ik in m'n bedje lig, spookt er van alles door mijn hoofd. Wat ik nu doe, had ik nooit durven dromen. Gisteren, zomaar paf!, onder de 48. Maar dit zijn toch echt Olympische Spelen. Hier doe je het voor.''

Het zelfvertrouwen, even groot als zijn snelheid, was de basis voor het succes op de 100 vrij. "Ik werd voorgesteld als Olympisch kampioen en de wereldrecordhouder. Ik dacht: schijt, die race moet ik winnen. Halverwege heb ik even gekeken hoe ik lag. Ik had het
onder controle. Maar ik ben nu helemaal kapot. Ik moet nu echt een beetje stoom van de ketel halen, een biertje pakken, hier even bij stilstaan. Het gaat in sneltreinvaart. Nu wil ik even genieten."

Van den Hoogenband realiseerde zich terdege wat die prestaties thuis hebben losgemaakt. Twee voorbeelden maakten hem bijna verlegen. "Bij PSV hebben de voetballers de training verschoven om naar mij te kunnen kijken. Collega's van mijn pa hebben de operatiekamer een half uurtje gesloten om het zwemmen te zien. Er liggen mensen te lijden onder het feit dat ik moet zwemmen.''

Van den Hoogenband prolongeerde zijn titel op de 100 meter vier jaar later in Athene 2004, waarmee hij de prestatie van Alexander Popov en Johnny Weissmuller evenaarde. In Beijing ging VDH voor de trilogie, maar werd hij in de finale vijfde.

Foto: Thuisfavoriet Ian Thorpe feliciteert Pieter van den Hoogenband met zijn winst op de 200 meter vrij.

Bronnen:

• ANP 
• Statistische gegevens: Olympisch Oranje, Ton Bijkerk (Tirion Sport, 2008)
• Foto: ANP
• Beelden: NOS